Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń buıryǵy  №4-1/399

2015 jylǵy 30 sáýir, Astana qalasy Memlekettik astyq resýrstarymen jáne agenttiń menshikti qarjy-sharýashylyq qyzmetimen jasalatyn operasııalardy bólek esepke alý boıynsha býhgalterlik eseptiń qaǵıdalaryn bekitý týraly «Astyq týraly» 2001 jylǵy 19 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 6-babynyń 32-1) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Memlekettik astyq resýrstarymen jáne agenttiń menshikti qarjy-sharýashylyq qyzmetimen jasalatyn operasııalardy bólek esepke alý boıynsha býhgalterlik eseptiń qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń О́simdik sharýashylyǵy ónimderin óndirý men qaıta óńdeý jáne fıtosanıtarııalyq qaýipsizdik departamenti zańnamada belgilengen tártippen: 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń kóshirmesiniń merzimdi baspa basylymdaryna jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesine resmı jarııalaýǵa jiberilýin; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsynda ornalastyrylýyn qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstri A.MAMYTBEKOV «KELISILGEN» Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstri ___________ B.SULTANOV 2015 jylǵy « » _______ Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2015 jylǵy 30 sáýirdegi № 4-1/399 buıryǵymen bekitilgen Memlekettik astyq resýrstarymen jáne agenttiń menshikti qarjy-sharýashylyq qyzmetimen jasalatyn operasııalardy bólek esepke alý boıynsha býhgalterlik eseptiń qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Memlekettik astyq resýrstarymen jáne agenttiń menshikti qarjy-sharýashylyq qyzmetimen jasalatyn operasııalardy bólek esepke alý boıynsha býhgalterlik eseptiń qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Astyq týraly» 2001 jylǵy 19 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes ázirlendi jáne memlekettik astyq resýrstarymen jáne agenttiń óziniń qarjylyq-sharýashylyq qyzmetimen jasalatyn operasııalardy bólek esepke alý boıynsha býhgalterlik esep júrgizýdiń tártibin aıqyndaıdy. 2. Býhgalterlik esepti (budan ári – esep) býhgalterlik esep jáne qarjylyq eseptilik týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes agent júzege asyrady. Osy Qaǵıdalardy qoldaný maqsattary úshin mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady: 1) agenttiń negizgi qyzmeti – memlekettik astyq resýrstaryn qalyptastyrý, jańartý, ornyn aýystyrý jáne paıdalaný jónindegi qyzmet; 2) agenttiń negizgi emes qyzmeti – agenttiń memlekettik astyq resýrstaryn basqarýmen baılanysty zańnamamen tyıym salynbaǵan ózge qyzmeti; 3) memlekettik astyq resýrstaryn (budan ári – memlekettik resýrstar) basqarý – agenttiń shart negizinde agroónerkásiptik keshendi damytý salasyndaǵy ýákiletti organ (budan ári – ýákiletti organ) aıqyndaǵan quzyret sheginde memlekettik resýrstardy basqarý jónindegi fýnksııalardy júzege asyrýy. 3. Memlekettik astyq resýrstaryn basqarý jónindegi agenttiń operasııalarynyń esebin júrgizý agenttiń óziniń qarjylyq-sharýashylyq qyzmeti jónindegi operasııalardan bólek júzege asyrylady. 4. Jyldyq qarjylyq eseptilik úshin 1 qańtardan bastap 31 jeltoqsanǵa deıingi kúntizbelik jyl eseptik kezeń bolyp tabylady. Ýákiletti organǵa jyldyq qarjylyq eseptilikke qosymsha toqsandyq eseptilik usynylady. 2. Memlekettik astyq resýrstarymen jáne agenttiń menshikti qarjy-sharýashylyq qyzmetimen jasalatyn operasııalardy bólek esepke alý boıynsha býhgalterlik eseptiń tártibi Paragraf 1. Kiristerdiń esebi 5. Negizgi jáne negizgi emes qyzmetterden alynǵan kirister memlekettik resýrstarmen jasalatyn operasııalardan alynǵan jıyntyq kiristi quraıdy. 6. Agenttiń negizgi qyzmetinen alynatyn kiristerge: 1) resýrstar túrleri bólinisinde memlekettik resýrstardy paıdalanýmen (ótkizýmen) baılanysty kirister; 2) satylǵan ónimniń qaıtarylýy; 3) baǵanyń jáne satylymdardyń jeńildikteri jatady. 7. Agenttiń negizgi emes qyzmetinen alynatyn kiristerge: 1) berilgen taýarlyq nesıeler boıynsha syıaqylar jónindegi kirister; 2) jedel salymdar men aǵymdaǵy jáne korrespondenttik shottar boıynsha syıaqylar jónindegi kirister; 3) alynǵan qaryzdar boıynsha syılyqaqylar amortızasııasy jónindegi kirister; 4) memlekettik sýbsıdııalardan túsetin kirister; 5) baǵamdyq aıyrmadan túsetin kirister; 6) ózge de kirister jatady. Paragraf 2. Shyǵystardyń esebi 8. Memlekettik resýrstarmen jasalatyn operasııalar boıynsha shyǵystar mynalardan turady: 1) ótkizilgen ónimniń ózindik quny; 2) ónimdi ótkizý jáne qyzmetter kórsetý jónindegi shyǵystar; 3) saqtaýǵa arnalǵan shyǵystar; 4) alynǵan qaryzdar boıynsha dıskont amortızasııasy jónindegi shyǵystar; 5) baǵamdyq aıyrma jónindegi shyǵystar; 6) gýmanıtarlyq kómek kórsetý jónindegi shyǵystar; 7) korporatıvtik tabys salyǵy jónindegi shyǵystar; 8) dúleı zilzalalar kezinde shekken shyǵystar; 9) komıssııalyq syıaqy jónindegi shyǵystar; 10) ózge de shyǵystar. Paragraf 3. Qorlardyń esebi 9. Qorlar mynalardan turady: 1) memlekettik azyq-túliktik astyq rezervi; 2) memlekettik jemdik astyq resýrstary; 3) memlekettik tuqym resýrstary; 4) memlekettik ótkiziletin astyq resýrstary; 5) memlekettik turaqtandyrý astyq resýrstary. 10. Qorlardyń qunyn baǵalaý agenttiń esep saıasatynda aıqyndalǵan ádispen júrgiziledi. Paragraf 4. Aqshalaı qarajattardyń jáne olardyń balamalarynyń esebi 11. Memlekettik resýrstarmen baılanysty aqshalaı qarajattar agenttiń ekinshi deńgeıli bankterde ashylǵan aǵymdaǵy banktik shottarynda esepke alynady. 12. Depozıttik shottarda ornalastyrylǵan aqshalaı qarajattar qarjylyq ınvestısııa­lar retinde esepke alynady jáne memlekettik astyq resýrstarymen baılanysty opera­sııalar boıynsha aqshalaı qarajattardyń qozǵalysy týraly eseptilikte kórsetilmeıdi. 13. Agent ekinshi deńgeıli banktermen agenttiń aǵymdaǵy banktik shottaryndaǵy aqshalaı qarajattardyń qaldyǵyna syıaqy esepteýge arnalǵan sharttar jasaıdy. Depozıttik jáne aǵymdaǵy shottarǵa eseptelgen syıaqy túrinde alynǵan aqshalaı qarajattar memlekettik astyq resýrstarymen jasalatyn operasııalarmen baılanysty saqtaý, salyqtardy jáne/nemese ózge de tólemderdi tóleý jónindegi bereshekti jabýǵa baǵyttalýy múmkin. Paragraf 5. Debıtorlyq bereshektiń esebi 14. Debıtorlyq bereshek: 1) ótkizilgen memlekettik resýrstar boıynsha qysqa merzimdi jáne uzaq merzimdi debıtorlyq bereshek; 2) taýarlyq nesıeler boıynsha debıtorlyq bereshek; 3) salyqtar jáne bıýdjetke basqa da mindetti tólemder; 4) berilgen qysqa merzimdi jáne uzaq merzimdi avanstar; 5) alýǵa jatatyn qysqa merzimdi syıaqylar; 6) ózge de debıtorlyq bereshek bolyp bólinedi. Paragraf 6. Mindettemelerdiń esebi 15. Agenttiń mindettemeleri: 1) satyp alynǵan memlekettik resýrstar boıynsha ónim berýshilerge jáne merdigerlerge qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshek; 2) memlekettik resýrstardy saqtaý boıynsha ónim berýshilerge jáne merdigerlerge qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshek; 3) memlekettik resýrstardy jetkizýge alynǵan qysqa merzimdi jáne uzaq merzimdi avanstar; 4) memlekettik astyq resýrstaryn satyp alýǵa alynǵan qarajat boıynsha respýblıkalyq bıýdjet aldyndaǵy mindettemeler; 5) agenttiń óziniń qarjylyq-sharýashylyq qyzmeti aldyndaǵy memlekettik resýrstar jónindegi qyzmet mindettemeleri; 6) qosylǵan qun salyǵy boıynsha bıýdjet aldyndaǵy mindettemeler; 7) korporatıvtik tabys salyǵy jáne korporatıvtik tabys salyǵy boıynsha shegerilgen salyqtyq mindettemeler boıynsha bıýdjet aldyndaǵy mindettemeler; 8) ózge de kredıtorlyq bereshek bolyp bólinedi. Paragraf 7. Qorytyndy kiris (zalal) 16. Eseptik kezeńniń sońynda kirister men shyǵystar «Qorytyndy paıda (Qorytyndy zalal)» shotynda jınaqtalady, onda túpkilikti qarjylyq nátıjeni qalyptastyrý jónindegi aqparat qorytylady. 17. Memlekettik resýrstarmen jasalatyn operasııalar jónindegi eseptilikke mynalar kiredi: osy Qaǵıdalarǵa 1, 2, 3-qosymshalarǵa sáıkes nysandar boıynsha memlekettik astyq resýrstarymen baılanysty operasııalar boıynsha aqshalaı qarajattardyń qozǵalysy týraly esep, memlekettik astyq resýrstary jónindegi qarjylyq-sharýashylyq qyzmet nátıjeleri týraly esep, memlekettik astyq resýrstarynyń qozǵalysy týraly esep. 18. Memlekettik resýrstarmen jasalatyn operasııalar jónindegi eseptilikti agent ýákiletti organǵa ár toqsannyń qorytyndysy boıynsha eseptik toqsannan keıingi aıdyń 30-yna deıingi merzimde, sondaı-aq esepti jyldyń qorytyndysy boıynsha eseptik jyldan keıingi jyldyń 30 sáýirine deıingi merzimde usynady. Memlekettik astyq resýrstarymen jáne agenttiń menshikti qarjy-sharýashylyq qyzmetimen jasalatyn operasııalardy bólek esepke alý boıynsha býhgalterlik eseptiń qaǵıdalaryna 1-qosymsha Nysan 20 __ jylǵy ________ úshin memlekettik astyq resýrstarymen baılanysty operasııalar boıynsha aqshalaı qarajattardyń qozǵalysy týraly esep (myń teńge) Kórsetkishterdiń ataýy Joldyń № Somasy Kezeń basyndaǵy aqshalaı qarajattardyń qaldyǵy 100 satyp alý boıynsha 110 ornyn aýystyrý boıynsha 120 saqtaý jónindegi shyǵystardy tóleý boıynsha 130 ózgeleri boıynsha 140 Aqshalaı qarjattardyń túsimi, onyń ishinde 200 satyp alýǵa arnalǵan 210 ornyn aýystyrýǵa arnalǵan 220 saqtaý jónindegi shyǵystardy tóleýge arnalǵan 230 ózgeleri 240 Aqshalaı qarajattardyń shyǵýy, onyń ishinde 300 satyp alýǵa arnalǵan 310 ornyn aýystyrýǵa arnalǵan 320 saqtaý jónindegi shyǵystardy tóleýge arnalǵan 330 ózgeleri 340 Kezeń sońyndaǵy aqshalaı qarajattardyń qaldyǵy 400 satyp alýǵa arnalǵan 410 ornyn aýystyrýǵa arnalǵan 420 saqtaý jónindegi shyǵystardy tóleýge arnalǵan 430 ózgeleri 440 Basshy _____________________ Bas býhgalter _____________________ Mór orny (bar bolǵan jaǵdaıda) «____»____________20___jyl Memlekettik astyq resýrstarymen jáne agenttiń menshikti qarjy-sharýashylyq qyzmetimen jasalatyn operasııalardy bólek esepke alý boıynsha býhgalterlik eseptiń qaǵıdalaryna 2-qosymsha Nysan 20 ___ jylǵy ___________ úshin memlekettik astyq resýrstary jónindegi qarjylyq-sharýashylyq qyzmettiń nátıjeleri týraly esep (myń teńge) Kórsetkishtiń ataýy Joldyń № Somasy Kiris, onyń ishinde 010 memlekettik jemdik astyq resýrstaryn ótkizýden túsken kiris 011 memlekettik tuqym resýrstaryn ótkizýden túsken kiris 012 memlekettik ótkiziletin astyq resýrstaryn ótkizýden túsken kiris 013 memlekettik turaqtandyrý astyq resýrstaryn ótkizýden túsken kiris 014 О́tkizilgen memlekettik resýrstardyń ózindik quny, onyń ishinde 020 ótkizilgen memlekettik jemdik astyq resýrstarynyń ózindik quny 021 ótkizilgen memlekettik tuqym resýrstarynyń ózindik quny 022 ótkizilgen memlekettik ótkiziletin astyq resýrstarynyń ózindik quny 023 ótkizilgen memlekettik turaqtandyrý astyq resýrstarynyń ózindik quny 024 Jalpy paıda (010 jol-020 jol) 030 О́tkizý boıynsha shyǵystar, onyń ishinde: 040 memlekettik resýrstardy saqtaý boıynsha shyǵystar 041 tasymaldaý boıynsha shyǵystar jáne memlekettik resýrstardy ótkizýmen baılanysty basqa da shyǵystar 042 О́zge shyǵystar 050 О́zge kirister 060 Operasııalyq paıdanyń (zalaldyń) jıyny ( +/-030 joldan 060 jolǵa deıin) 070 Qarjylandyrý boıynsha kirister 080 Qarjylandyrý boıynsha shyǵystar 090 О́zge operasııalyq emes kirister 100 О́zge operasııalyq emes shyǵystar 110 Kezeń úshin paıda (zalal) (070 jol+080jol-090 jol+100 jol-110 jol) 120 Korporatıvtik tabys salyǵy boıynsha shyǵystar 130 Kezeń úshin qorytyndy paıda (zalal) (120 jol-130 jol) 140 Basshy _____________________ Bas býhgalter _____________________ Mór orny (bar bolǵan jaǵdaıda) «____»____________20___jyl Memlekettik astyq resýrstarymen jáne agenttiń menshikti qarjylyq-sharýashylyq qyzmetimen jasalatyn operasııalardy bólek esepke alý boıynsha býhgalterlik eseptiń qaǵıdalary 3-qosymsha Nysan 20 __ jylǵy ________ úshin memlekettik astyq resýrstarynyń qozǵalysy týraly esep myń teńge Memlekettik resýrstardyń túrleri Kezeńniń basyndaǵy memlekettik resýrstardyń qaldyǵy Kiris Memlekettik resýrstarǵa satyp alynǵany Taýarlyq nesıelerdiń qaıta-rylǵany О́zgeleri Barlyǵy: kólemi, myń tonna somasy, myń teńge kólemi, myń tonna somasy, myń teńge somasy, myń teńge kólemi, myń tonna somasy, myń teńge kólemi, myń tonna somasy, myń teńge kólemi, myń tonna Memlekettik azyq-túliktik astyq rezervi Memlekettik jemdik astyq resýrstary Memlekettik tuqym resýrstary Memlekettik ótkiziletin astyq resýrstary Memlekettik turaqtandyrý astyq resýrstary Barlyǵy: kesteniń jalǵasy Shyǵarylǵany Kezeńniń sońyn-daǵy memleket-tik resýrstardyń qaldyǵy Memlekettik astyq re-sýrstarynyń ótkizilgeni Taýarlyq ne-sıege berilgeni О́zgeleri Barlyǵy: somasy, myń teńge kólemi, myń tonna somasy, myń teńge kólemi, myń tonna somasy, myń teńge kólemi, myń tonna somasy, myń teńge kólemi, myń tonna somasy, myń teńge kólemi, myń tonna somasy, myń teńge Basshy ____________________ Bas býhgalter________________ Mór orny (bar bolǵan jaǵdaıda) «____»____________20___jyl Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 24 maýsymdaǵy Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №11433 bolyp engizildi.